Sınav Konuları

Analitik geometri: Doğru denklemi, uzaklık ve çember formülleri

Analitik geometri, geometri sorularını cebirle çözmenin yoludur: şekli çizmek yerine noktalara koordinat verir, uzunluk ve doğruları formüllerle hesaplarsın.

Temel formüller

KonuFormül
İki nokta arası uzaklık√[(x₂ − x₁)² + (y₂ − y₁)²]
Orta nokta((x₁ + x₂)/2 , (y₁ + y₂)/2)
Eğimm = (y₂ − y₁)/(x₂ − x₁)
Eğim ve nokta ile doğruy − y₁ = m(x − x₁)
Paralel doğrularm₁ = m₂
Dik doğrularm₁ · m₂ = −1
Noktanın doğruya uzaklığı (ax + by + c = 0)|a·x₀ + b·y₀ + c| / √(a² + b²)
Çember (merkez (a, b), yarıçap r)(x − a)² + (y − b)² = r²

Çözümlü örnekler

A(1, 2) ve B(4, 6) noktaları için |AB|, orta nokta ve doğrunun eğimi nedir?

|AB| = √(3² + 4²) = √25 = 5 Orta nokta = ((1+4)/2, (2+6)/2) = (2,5 ; 4) Eğim = (6 − 2)/(4 − 1) = 4/3

(1, 2) noktasından geçen ve eğimi 3 olan doğrunun denklemi nedir?

y − 2 = 3(x − 1) → y = 3x − 3 + 2 → y = 3x − 1

P(2, 3) noktasının 3x + 4y − 5 = 0 doğrusuna uzaklığı kaçtır?

d = |3·2 + 4·3 − 5| / √(3² + 4²) = 13 / 5 = 2,6

Merkezi (2, −1) ve yarıçapı 3 olan çemberin denklemi nedir? x² + y² − 4x + 6y − 12 = 0 çemberinin merkezi ve yarıçapı kaçtır?

1. çember: (x − 2)² + (y + 1)² = 9 2. çember: (x − 2)² + (y + 3)² = 12 + 4 + 9 = 25 → merkez (2, −3), yarıçap 5

Sık yapılan hatalar

Genel çember denkleminde merkezin işareti ters yazılır: (y + 3)² ifadesinde merkezin y'si −3'tür. Ayrıca dik doğrularda eğimlerin çarpımı −1'dir; yalnız işareti değiştirmek yetmez, ters çevirmek de gerekir.

Nasıl çalışmalı?

Konuyu önce kuralları anlayarak, sonra bol soruyla pekiştir. Konunun sınavdaki yeri için geometri konu rehberi rehberine bak. Takıldığın yerde fundahocailematematik üzerinden Funda Hoca ile online ya da Denizli merkezde yüz yüze ders için yazabilirsin.

Sık sorulan sorular

Analitik geometri nedir?

Analitik geometri, nokta, doğru ve çember gibi şekilleri koordinat düzleminde denklemlerle inceleyen konudur. Uzunluk, eğim ve alan gibi sorular formüllerle çözülür.

İki nokta arasındaki uzaklık nasıl bulunur?

|AB| = √[(x₂ − x₁)² + (y₂ − y₁)²] formülüyle bulunur. Örneğin A(1,2) ve B(4,6) için √(9 + 16) = 5 olur.

Doğrunun denklemi nasıl yazılır?

Eğim m ve bir nokta (x₁, y₁) biliniyorsa y − y₁ = m(x − x₁) yazılır. İki nokta verilirse önce eğim (y₂ − y₁)/(x₂ − x₁) bulunur.

Noktanın doğruya uzaklığı nasıl hesaplanır?

Doğru ax + by + c = 0 biçimine getirilir ve |a·x₀ + b·y₀ + c| / √(a² + b²) formülü kullanılır. Örneğin P(2,3) noktası ile 3x + 4y − 5 = 0 doğrusu arası 13/5 olur.

Çemberin analitik incelenmesi AYT'de çıkar mı?

Doğrunun analitik incelenmesi AYT geometri konuları arasında yer alır. Çemberin analitik incelenmesinin güncel müfredattaki durumu yıldan yıla değişebildiği için ÖSYM kılavuzundaki konu listesine bakmak gerekir.