Sınav Konuları

Trigonometri nedir? sin, cos, tan formülleri ve özel açılar

Trigonometri, açılarla kenar uzunlukları arasındaki ilişkiyi inceleyen konudur. Dik üçgende bir dar açıya göre üç oran tanımlanır: sinüs, kosinüs ve tanjant. AYT'de özdeşlikler ve denklemler, TYT geometride ise dik üçgen oranları karşına çıkar.

Temel oranlar

sin α = karşı / hipotenüs cos α = komşu / hipotenüs tan α = karşı / komşu = sin α / cos α cot α = 1 / tan α
Ezber ipucu: “SOH-CAH-TOA” yani Sin=Opposite/Hypotenuse, Cos=Adjacent/Hypotenuse, Tan=Opposite/Adjacent. Türkçesi: karşı, komşu, hipotenüs.

Özel açıların değerleri

Açısincostan
0°010
30°1/2√3/2√3/3
45°√2/2√2/21
60°√3/21/2√3
90°10tanımsız

Radyan karşılıkları: 30° = π/6, 45° = π/4, 60° = π/3, 90° = π/2, 180° = π.

Temel özdeşlikler ve dönüşümler

sin²x + cos²x = 1 sin 2x = 2·sin x·cos x cos 2x = cos²x − sin²x sin(90° − x) = cos x sin(180° − x) = sin x cos(180° − x) = −cos x

Birim çemberde açının bulunduğu bölge işareti belirler: 1. bölgede hepsi (+), 2. bölgede yalnız sin (+), 3. bölgede yalnız tan ve cot (+), 4. bölgede yalnız cos (+).

Çözümlü örnekler

sin x = 5/13 ve x dar açı ise cos x ve tan x kaçtır?

cos²x = 1 − sin²x = 1 − 25/169 = 144/169 → cos x = 12/13 tan x = sin x / cos x = (5/13)/(12/13) = 5/12

sin 150°, cos 120° ve tan 135° değerlerini bulun.

sin 150° = sin(180° − 30°) = sin 30° = 1/2 cos 120° = −cos 60° = −1/2 tan 135° = −tan 45° = −1

sin 30°·cos 60° + sin 60°·cos 30° işleminin sonucu kaçtır?

(1/2)(1/2) + (√3/2)(√3/2) = 1/4 + 3/4 = 1

2·sin x − 1 = 0 denklemini [0°, 360°) aralığında çözün.

sin x = 1/2 → x = 30° ve x = 180° − 30° = 150° Çözüm kümesi: {30°, 150°}

Sık yapılan hatalar

sin²x ile sin(x²) aynı şey değildir. sin²x = (sin x)² demektir. Ayrıca tan 90° tanımsızdır; çünkü cos 90° = 0 olur ve sıfıra bölünemez. Derece ve radyanı karıştırmak da en sık kayıp nedenidir: hesap makinesinin modunu kontrol et.

Nasıl çalışmalı?

Konuyu önce kuralları anlayarak, sonra bol soruyla pekiştir. Konunun sınavdaki yeri için AYT matematik konuları rehberine bak. Takıldığın yerde fundahocailematematik üzerinden Funda Hoca ile online ya da Denizli merkezde yüz yüze ders için yazabilirsin.

Sık sorulan sorular

Trigonometri nedir?

Trigonometri, açılarla kenar uzunlukları arasındaki ilişkiyi inceleyen matematik dalıdır. Dik üçgende sin, cos ve tan oranları ile birim çember üzerindeki açı değerleri bu konunun temelidir.

sin cos tan nasıl bulunur?

Dik üçgende bir dar açıya göre sin = karşı/hipotenüs, cos = komşu/hipotenüs, tan = karşı/komşu oranıyla bulunur. Örneğin karşı 5, komşu 12, hipotenüs 13 ise sin = 5/13, cos = 12/13, tan = 5/12 olur.

sin²x + cos²x neden 1'dir?

Birim çemberde bir noktanın koordinatları (cos x, sin x) olur ve nokta merkeze 1 birim uzaktadır. Pisagor teoremine göre cos²x + sin²x = 1 sonucu çıkar.

30, 45, 60 derecenin sin cos değerleri nedir?

sin 30° = 1/2, sin 45° = √2/2, sin 60° = √3/2 değerlerini alır. cos değerleri bunların tersi sırayla gelir: cos 30° = √3/2, cos 45° = √2/2, cos 60° = 1/2.

Trigonometri TYT'de var mı?

TYT geometride dik üçgen ve özel açılar düzeyinde sin, cos, tan oranları kullanılabilir. Özdeşlikler, birim çember ve trigonometrik denklemler ise AYT matematik konusudur.